Stroomkaarten: Uw gids voor veilig en efficiënt navigeren op getijdenwateren

Wat is een stroomkaart? Een stroomkaart is een onmisbaar hulpmiddel voor iedereen die vaart op getijdenwateren, zoals de Nederlandse en Belgische kust. Deze kaarten tonen visueel hoe de stroom loopt in een bepaald gebied. Met behulp van pijlen wordt duidelijk weergegeven waar de stroom sterker of zwakker is en in welke richting deze beweegt. Omdat getijdenstromen voortdurend veranderen in kracht en richting, geven stroomkaarten deze informatie weer ten opzichte van het tijdstip van hoogwater op een specifieke locatie, zoals Hoogwater Harlingen.

Hoe werkt het?

1. Tijdsbepaling: Raadpleeg de getijdenkalender om het tijdstip van hoogwater op uw referentiepunt (bijvoorbeeld Harlingen) te vinden.
2. Stroomsterkte en richting: Met deze informatie kunt u op de stroomkaart aflezen hoe de stroom zich op een specifiek moment gedraagt. Dit helpt u bij het plannen van uw vaartocht, zodat u optimaal gebruik kunt maken van de stroom.

Waar vindt u stroomkaarten? Stroomkaarten zijn beschikbaar in verschillende vormen:

• HP33 Stroomatlas: Een uitgebreide atlas met stroomkaarten voor de Nederlandse en Belgische kust.
• Digitale HP33: De online versie van de HP33, handig voor onderweg.
• Stroomschuifkaarten: Overzichtskaarten met een schuifmechanisme. Door de schuif op het juiste tijdstip te zetten (bijvoorbeeld 2 uur voor Hoogwater Harlingen), ziet u direct hoe de stroom op dat moment loopt.

Waarom elk jaar een nieuwe editie? De tijden voor hoog- en laagwater veranderen jaarlijks. Daarom verschijnen er elk jaar nieuwe edities van de HP33 Waterstanden en Stromen en de Getijtafels voor Nederland. Deze publicaties combineren stroomkaarten met een getijdenkalender, zodat u altijd up-to-date informatie heeft.

Alternatieven voor de HP33 Niet iedereen heeft elk jaar een nieuwe HP33 nodig. U kunt de tijden van hoogwater ook vinden op:

• Mededelingenborden bij de havenmeester in getijdenhavens.
• Websites en apps van havens of gespecialiseerde platforms.

Met deze informatie volstaat een stroomschuifkaart van uw vaargebied, die jarenlang meegaat omdat de stroompatronen zelf nauwelijks veranderen.

Meer leren over getijden? De basisprincipes van getijden worden behandeld in het examen Klein Vaarbewijs 2. Voor verdieping is een boek over Kustnavigatie aan te raden. Specifiek voor de Nederlandse getijdenwateren is het Handboek Varen op de Waddenzee een uitstekende bron.

Conclusie Stroomkaarten zijn essentieel voor veilig en efficiënt varen op getijdenwateren. Of u nu kiest voor de HP33, een stroomschuifkaart, of digitale hulpmiddelen: met de juiste kennis en tools vaart u altijd met de stroom mee!

Einde van de losse ANWB Waterkaarten: wat betekent dit voor jou als kajakker?

Eerder dit jaar heeft de ANWB een belangrijke verandering doorgevoerd. De bekende losse ANWB Waterkaarten zijn vervangen door drie uitgebreide ANWB Wateratlassen: Noord-, Midden- en Zuid-Nederland. In plaats van een compacte vouwkaart voor een kleiner vaargebied, kies je nu voor een atlas die een veel groter gebied bestrijkt.

Wat is er veranderd?

In de nieuwe Wateratlassen vind je niet alleen actuele waterkaarten, maar ook praktische informatie over:

• havens
• bruggen
• sluizen

Deze informatie stond voorheen in de ANWB Wateralmanak deel 2. Voor veel watersporters is dit een handige combinatie: alle belangrijke gegevens overzichtelijk bij elkaar.

Niet voor iedereen even handig

Hoewel veel watersporters positief zijn over de nieuwe Wateratlassen, geldt dat niet voor iedereen. Vaar jij vooral korte tochten of in een beperkt gebied, dan herken je mogelijk deze nadelen:

• je hebt geen groot vaargebied nodig;
• een atlas op A3-formaat is aan boord minder praktisch;
• een compacte, losse kaart is tijdens het varen vaak prettiger.

Voor jou als kajakker blijft een overzichtelijke kaart van één vaargebied vaak de meest praktische keuze.

Losse Waterkaarten: nog even verkrijgbaar

Gelukkig heeft de ANWB ervoor gekozen om de bestaande voorraad losse Waterkaarten eerst uit te verkopen. Dat betekent dat je deze kaarten nog steeds kunt kopen, zolang de voorraad strekt. Houd er wel rekening mee dat inmiddels al meerdere kaarten volledig zijn uitverkocht en niet meer leverbaar zijn.

Wat kun jij nu doen?

Gebruik je graag een losse ANWB Waterkaart voor jouw vaste vaargebied? Dan is dit hét moment om te controleren of jouw favoriete kaart nog beschikbaar is. Wacht je te lang, dan is de kans groot dat deze definitief verdwijnt uit het assortiment.

Voor het einde van het jaar bestellen betekent dat je ook komend vaarseizoen goed voorbereid het water op kunt.

Mosseltapijt op de Wadden:
Natuur verrast met recordgroei jonge mosselbanken

Wie nu over de drooggevallen platen van de Waddenzee loopt, waant zich niet op zand, maar op een levend tapijt van mosselen. Onderzoekers van Wageningen Marine Research telden een ongekende 7.000 hectare aan jonge mosselbanken — een record dat zijn weerga niet kent. “Zelfs de geschiedenisboekjes melden zoiets niet,” zegt onderzoeker Douwe van den Ende verbaasd.

Dertig jaar geleden zag het er nog somber uit voor de mossel op het Wad. Slechts 200 hectare aan droogvallende mosselbanken bleef over. Er volgde een noodoffensief: mosselzaadinstallaties, convenanten, visverboden — alles werd uit de kast gehaald om de soort te redden. En met resultaat, lijkt het. Maar of die herstelmaatregelen werkelijk dé oorzaak zijn van het huidige mosselwonder, blijft de vraag.

Mosselbank op het wad© Mosselbank met mosselen (Mytilus edulis) met meetpaal bij De Cocksdorp Ecomare via Wikimedia

Want de spectaculaire toename lijkt vooral te danken aan een reeks toevallige natuurlijke meevallers. Zo waren er de afgelopen jaren weinig verwoestende stormen en een opvallend lage stand van garnalen — de grootste vijand van jonge mossellarven. Tegelijkertijd wemelde het van de wijtingen, een roofvis die juist garnalen op het menu heeft. Tot verdriet van de garnalenvissers, maar tot voordeel van de mossel.

“Het laat vooral zien hoe dynamisch de natuur in de Waddenzee is,” zegt Harm Kampen van de Producentenorganisatie Mossel in het AD. “Hoeveel geld we ook in bescherming en pilots stoppen, natuurlijke schommelingen maken dat beleid soms volledig irrelevant.” Het roept de vraag op of bescherming van één soort wel effectief is, als het ecosysteem zélf continu in beweging is.

De jonge mosselen vestigen zich verspreid over zowel beschermde als niet-beschermde delen van het Wad. Mosselkwekers mogen uitsluitend oogsten in de diepere geulen die nooit droogvallen. Na een jaar worden de jonge wadmosselen geoogst en overgebracht naar de Oosterschelde, waar ze verder groeien tot consumptierijpe ‘Zeeuwse mosselen’ — eindigend in een dampende pan op tafel.

Toch blijft het succes van jonge mosselen onzeker. “De meeste halen de vijf jaar niet,” zegt onderzoeker Sander Glorius. Ze worden opgegeten, spoelen weg of liggen op een ongunstige plek. Maar áls een bank vijf jaar overleeft, ontstaat er iets bijzonders: een zelfversterkend systeem waarin jonge mosselen zich aan oudere hechten. Zo ontstaat geleidelijk een stabiele, robuuste mosselbank.

(Bron Foodlog)

ZV en ZVE Praktijkexamens

Op onderstaande data worden, onder voorbehoud van geschikte weersomstandigheden, de praktijkexamens voor Zeevaardigheid (ZV) en Zeevaardigheid Extra (ZVE) georganiseerd door de NZKV (Nederlandse zeekajak vaarders). Wil je deelnemen aan een van de praktijkexamens? Meld je dan aan via de onderstaande inschrijfformulieren. Deze links zijn tevens terug te vinden in de kalender van de NZKV.

ZV Praktijkexamen Zeeland

Inschrijfformulier ZV Praktijkexamen Zaterdag 5 juli 2025

 ZVE Praktijkexamen Zeeland

Inschrijfformulier ZVE-Praktijkexamen Zondag 6 juli 2025

Deelname aan het examen is € 60 exclusief certificaatkosten.

Vernieuwd cursusboek Zeevaardigheid Extra (ZVE)

Op 1 januari 2024 is een werkgroep bestaande uit Govert Plugge, Elko Knobbe, Albert-Jan Zijlstra, Max van Uden, Arjan van Brakel en Axel Schoevers (eindredactie) gestart met de herziening van het theorieboek voor de cursus Zeekajak Vaardigheid Extra (ZVE).

Inmiddels is het vernieuwde cursusboek gepubliceerd. Het is te vinden via onderstaande link op de website van het Watersportverbond:

Cursusboek Zeevaardigheid Extra – Watersportverbond

Per 1 oktober 2025 stopt de Dienst der Hydrografie met de productie van Hydrografische kaart 1801: Noordzeekust, evenals met het uitgeven van de bijbehorende Berichten aan Zeevarenden (BaZ). Deze beslissing is genomen vanwege de dalende vraag naar papieren zeekaarten en de beschikbaarheid van volwaardige alternatieven.

Na deze datum zullen er geen wijzigingen of correcties (BaZ) meer worden gepubliceerd voor kaart 1801.

Alternatieven voor kaart 1801

Als alternatief zijn er de officiële losse zeekaarten voor de Nederlandse kust. Daarnaast publiceert het Duitse NV Verlag jaarlijks de kaartenatlas NL1, specifiek voor de Nederlandse kustwateren. Bij deze atlas wordt een licentiecode meegeleverd, waarmee de kaarten ook digitaal gebruikt kunnen worden via de gratis navigatie-app van NV Verlag.

Let op: de NL1-atlas is niet erkend als officiële zeekaart. Voor SOLAS-verkeer is het gebruik van deze atlas daarom niet toegestaan als alternatief voor kaart 1801. Deze scheepvaartcategorie dient gebruik te maken van de volgende officiële zeekaarten:

• Kaarten 1630, 1631, 1632 en 1633 (schaal 1:150.000)

• Gedetailleerdere kaarten 110 (1:75.000), 122 (1:60.000), 125 (1:60.000) en 130 (1:60.000)

Tot slot

Tot 1 oktober 2025 blijft Hydrografische kaart 1801 gewoon beschikbaar. U kunt er tot die tijd veilig mee navigeren en deze kaart wekelijks bijwerken met de BaZ.